Εξελιγμένο εργαλείο, βασισμένο σε τεχνολογίες web, για την ομοιόμορφη παροχή διαφόρων υπηρεσιών διαχείρισης δεδομένων που αφορούν αλλεργίε

I. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο χώρος της υγείας είναι ένας πολύπλοκος χώρος, που δημιουργεί διαρκώς νέες ανάγκες και απαιτήσεις και στις μέρες μας συνδέεται άμεσα με τα επιτεύγματα που η επιστήμη της τεχνολογίας της πληροφορίας (ΤΙ) διαθέτει στο ανθρώπινο δυναμικό αυτού του χώρου. Κρίνοντας την παρούσα κατάσταση, δύο είναι τα βασικά στοιχεία που την περιγράφουν. Από τη μία, η ΤΙ σε συνδυασμό με τις τηλεπικοινωνίες έχει αντιμετωπίσει πολλά και σημαντικά θέματα που έχουν τεθεί στο χώρο της υγείας, αντιμετωπίζοντας ζητήματα όπως η προστασία των δεδομένων, η διαλειτουργικότητα των ιατρικών πληροφοριακών συστημάτων, η διάθεση κατανεμημένης πληροφορίας σε απομακρυσμένους χρήστες, κλπ. Από την άλλη όμως, καθώς οι δύο αυτές περιοχές της επιστήμης παρέχει όλο και πιο εξεζητημένες υπηρεσίες στους χρήστες ιατρικών εφαρμογών, διαθέτοντας εύχρηστα και φιλικά προς αυτούς εργαλεία, οι απαιτήσεις των τελευταίων για νέες υπηρεσίες αυξάνονται. Οι απαιτήσεις αυτές, γίνονται πιο έντονα αισθητές σε μία συγκεκριμένη περιοχή της υγείας, αυτή που αφορά τις αλλεργίες, το άσθμα και τη ρινίτιδα. Οι δύο βασικοί λόγοι που θέτουν αυτόν τον χώρο κρίσιμο είναι (α) το σημαντικά μεγάλο πλήθος των ανθρώπων που εμπλέκονται, είτε ως επαγγελματίες είτε ως ασθενείς και (β) το γεγονός ότι η παρακολούθηση και η γενικότερη κατάσταση των ασθενών εξαρτάται κατά ένα μεγάλο ποσοστό από μη ιατρική πληροφορία, κυρίως περιβαλλοντολογική, δύσκολα διαχειρίσιμη.

Αναζητώντας τις λύσεις σε προβλήματα του χώρου αυτού, από τεχνικής απόψεως, υπάρχουν τρεις κύριες προσεγγίσεις που εφαρμόζονται στα ιατρικά πληροφοριακά συστήματα: (α) ασθενο-κεντρική, (β) ιατρο-κεντρική και (γ) γνωστικο-κεντρική. Κάθε μία από τις τρεις αυτέ προσεγγίσεις εφαρμόζεται σχετικά εύκολα σε εφαρμογές που αφορούν κυρίως τον χώρο του νοσοκομείου, ή αντίστοιχων ιατρικών κέντρων. Στην περίπτωση όμως διαχείρισης της πληροφορίας που αφορά την περιοχή των αλλεργιογόνων αυτή καθίσταται εξαιρετικά δύσκολη, αναζητώντας τελικά μία υβριδική λύση για την αντιμετώπιση ενός σημαντικού αριθμού θεμάτων, που αναφέρονται ως εξής:

• Ο όγκος της γεωγραφικά και χωρικά κατανεμημένης πληροφορίας είναι αρκετά σημαντικός.
• Η έντονη κινητικότητα των ασθενών στο περιβάλλον επηρεάζει την υγείας τους.
• Υπάρχει έντονη ανάγκη για έγκυρη πληροφόρηση των ασθενών αλλά και των πολιτών γενικότερα, σχετικά με τις περιβαλλοντολογικές συνθήκες και τα επίπεδα των αλλεργιογόνων της περιοχής που ζουν ή επισκέπτονται.
• Απαιτείται συνεχής παρακολούθηση των ασθενών, ακόμα και όταν αυτοί βρίσκονται μακριά απο τον γιατρό τους.
• Οι ασθενείς και οι πολίτες απαιτείται να ενημερώνονται σχετικά με νέα προϊόντα και επιτεύγματα των συναφών επιστημών που αφορούν τις αλλεργίες.
• Οι ασθενείς απαιτείται να λαμβάνουν την κατάλληλη εκπαίδευση για την σνεχή παρακολούθηση της κατάστασης της υγείας τους, με εύχρηστα εργαλεία, που δεν απαιτούν την παρουσία του γιατρού.
• Οι επαγγελματίες του χώρου αυτού ζητούν να μπορούν να ανταλλάσσουν τη γνώση και τις εμπειρίες τους, να παρέχουν βοήθεια ο ένας στον άλλον όταν αυτό είναι κρίνεται απαραίτητο και να έχουν πρόσβαση σε νέες ανακαλύψεις και επιτεύγματα που αφορούν το χώρο των αλλεργιών, του άσθματος και της ρινίτιδας.
  

Οι λύσεις που έχουν κατά καιρούς προταθεί σε εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, καλύπτουν μερικά τα ζητήματα αυτά και η ανάγκη για μια νέα, πιο ολοκληρωμένη λύση καθίσταται επιτακτική. Το IREMMA είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα παροχής πολλαπλών υπηρεσιών, που υποστηρίζει περιβαλλοντολογική παρακολούθηση και διαχείριση αλλεργιογόνων, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Το IREMMA καλύπτει τις ανάγκες των πολιτών, ασθενών και επαγγελματιών του χώρου στον οποίο οριοθετείται, όπως αυτές έχουν καταγραφεί παραπάνω, μέσω ενός αριθμού βασικών υπηρεσιών. Οι υπηρεσίες αυτές παρέχονται με ενοποιημένο τρόπο, μέσω ενός ηλεκτρονικού χώρου εργασιών που παρέχει στους χρήστες του την πρόσβαση, ανάλογα με τις ιδιότητες του καθενός (προφίλ), ενώ ‘μοιράζονται’ τις ίδιες κατανεμημένες πηγές πληροφορίας. Οι εργασίες σχεδιασμού και ανάπτυξης του συστήματος που περιγράφεται στην εργασία αυτή πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος “Integration of Regional Environment Monitoring and Management for Asthma” (IREMMA), το οποία χρηματοδοτήθηκε μερικώς από την Ευρωπαϊκή Ένωση (eTen).

II. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ

Οι βασικοί τύποι των χρηστών του IREMMA ορίζονται ως πολίτες, ασθενείς και επαγγελματίες. Κάθε χρήστης μπορεί να μεταβάλλει τον τύπο του ανάλογα με τις ανάγκες και τις απαιτήσει του. Το IRΕMMA αντιμετωπίζει με έναν ενοποιημένο τρόπο όλους τους χρήστες, επιβάλλοντας έναν αριθμό διακριτών ‘προφίλ’, αντιστοιχίζοντας ένα σε κάθε τύπο χρήστη, και παρέχει τις βασικές του υπηρεσίες σε κάθε προφίλ με διαφορετικό τρόπο, αλλά με βάση τις ίδιες κατανεμημένες πηγές πληροφορίας (όπως φαίνεται στο Σχήμα 1).

I. Προφίλ χρηστών

Το IREMMA ορίζει τρία διαφορετικά προφίλ χρηστών, το ‘Προφίλ του Πολίτη’, το ‘Προφίλ του Ασθενή’ και το ‘Προφίλ του Επαγγελματία’. Οι χρήστες ‘έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ένα ή περισσότερα από τα τρία αυτά προφίλ, ανάλογα με τον τύπο των βασικών υπηρεσιών που θέλουν να χρησιμοποιήσουν. Κάθε προφίλ ορίζει ένα πλήθος από υπηρεσίες, που παρέχονται στους χρήστες με την εφαρμογή ειδικών μηχανισμών διαχείρισης, ελέγχου, εξουσιοδότησης και πιστοποίησης. Ανάμεσα στις υπηρεσίες που κάθε προφίλ παρέχει μπορεί ο χρήστης να επιλέξει ή να απορρίψει αυτές που επιθυμεί. Το ‘Προφίλ του Πολίτη’ είναι το μόνο από τα τρία προφίλ που μπορεί οποιοσδήποτε χρήστης να υιοθετήσει χωρίς κανέναν περιορισμό. Είναι το ‘κοινό’ προφίλ για όλους τους χρήστες του IREMMA.

Σχήμα 1. Σχεδιασμός τριών επιπέδων του IREMMA.

II. Βασικές υπηρεσίες

Οι βασικές υπηρεσίες του IREMMA διακρίνονται σε πέντε κατηγορίες: Πληροφόρησης, Επικοινωνίας και Συμβουλών, Επιμόρφωσης και Εκπαίδευσης, Διαχείρισης Προσωπικών Δεδομένων και Παρακολούθησης . Κάθε μία από τις βασικές αυτέ υπηρεσίες παρέχεται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε προφίλ χρήστη, μέσω ειδικών υπηρεσιών, που περιγράφονται στις παραγράφους που ακολουθούν.

Υπηρεσίες για το ‘Προφίλ Πολιτών’

Όλες οι ειδικές υπηρεσίες αυτού του προφίλ υπάγονται στην βασική υπηρεσίες Πληροφόρησης.

Χάρτες αλλεργιογόνων: Στα πλαίσια του IREMMA έχει δημιουργηθεί ένα παν-Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αλλεργιογόνων που υποστηρίζει την απεικόνιση πραγματικών δεδομένων και μετρήσεων σε κάθε ευρωπαϊκή χώρα. Η απεικόνιση αυτή παρέχεται στους πολίτες-χρήστες του IRΕMMA μέσω δυναμικών διαγραμμάτων και χαρτών, τα οποία μπορεί να αναπαριστούν την τρέχουσα κατάσταση σε κάθε χώρα, ή μπορεί να αφορούν προβλέψεις για το εγκύς μέλλον χρησιμοποιώντας παρελθόντα πραμγατικά και στατιστικά δεδομένα.

Πιο αναλυτικά, η υπηρεσία αυτή παρέχει τις μετρήσεις και τα επίπεδα επικινδυνότητας για την επιλεγμένη κάθε φορά περιοχή και για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα. Τα αποτελέσματα που απεικονίζονται καλύπτουν τις εξής περιπτώσεις: (α) τις πιο πρόσφατες μετρήσεις στην περιοχή, (β) πρόβλεψη των επιπέδων για την επόμενη από την τρέχουσα εβδομάδα, βάσει των πιο πρόσφατων μετρήσεων, (γ) πρόβλεψη για οποιαδήποτε χρονική περίοδο μέσα στο έτος, βάσει στατιστικών δεδομένων και μετρήσεων και (δ) απεικόνιση ετήσιας διαμόρφωσης των επιπέδων, βάσει πραγματικών μετρήσεων προηγούμενων ετών. Για την απεικόνιση των επιπέδων επικινδυνότητας, τρεις στάθμες χρησιμοποιούνται: υψηλη, μεσαία και χαμηλή (high-medium-low).

Βιβλιοθήκη πληροφοριών: Ο σκοπός αυτής της ειδικής υπηρεσίας είναι να παρέχει σε κάθε χρήστη οποιαδήποτε πληροφορία αφορά τη θεματολογία που αναφέρεται ως εξής:

• Σχετική ιατρική πληροφορία.
• Νέες τεχνολογίες και επιστημονικά επιτεύγματα.
• Περιγραφή και παρουσίαση των πιο κοινών αλλεργιογόνων.
• Κατάλογο προφυλάξεων και χρήσιμων συμβουλών για ασθενείς.
• Λίστα εξειδικευμένων ιατρικών κέντρων σε όλη την Ευρώπη.
• Νέα ιατρικά και φαρμακευτικά προϊόντα, σε συνεργασία με φαμρακευτικές υπηρεσίες.

Τελευταία νέα: Οι χρήστες ενημερώνονται σχετικά με τα τελευταία νέα που αφορούν τις αλλεργίες, την ρινίτιδα και το άσθμα, μέσα από σύντομα άρθρα, που ανανεώνονται σε καθημερινή βάση.

Συχνές ερωτήσεις: Η υπηρεσία αυτή παρέχει στους χρήστες τις απαντήσεις από συχνά ερωτήματα που τίθενται από απλούς πολίτες και ασθενείς και αφορούν το χώρο των αλλεργιών.

Χρήσιμοι σύνδεσμοι: Η υπηρεσία αυτή παρέχει στους χρήστες μία λίστα από χρήσιμους συνδέσμους διαυκτιακών σελίδων που αφορούν τις αλλεργίες, το άσθμα και τη ρινίτιδα και μπορεί να ανήκουν σε διεθνείς οργανισμούς και αρχές, ιστοσελίδες που περιλαμβάνουν ιατρική πληροφορία, φαρμακευτικές εταιρείες, οργανισμούς υγείας, κ.α.

Για τους επισκέπτες των Ολυμπιακών Αγώνων 2004 στην Αθήνα: Στα πλαίσια της υποστήριξης των Ολυμπιακών Αγώνων 2004, το IREMMA προσέφερε μία επιπλέον υπηρεσία που αφορούσε τους επισκέπτες των αθλητικών εγκαταστάσεων, όπου διεξήχθησαν οι αγώνες. Το IREMMA παρείχε πληροφορία που αφορούσε τις περιβαλλοντολογικές συνθήκες των περιοχών, όπου υπήρχαν ολυμπιακές εγκαταστάσεις, και απεικόνιζε γραφικά τα επίπεδα επικινδυνότητας των αλλεργιογόνων για την περίοδο των αγώνων. Σκοπός την υπηρεσίας αυτής ήταν η παροχή της βέλτιστης και διαφυλαγμένης φιλοξενίας των επισκεπτών, φιλάθλων και αθλητών των αγώνων.

Υπηρεσίες για το ‘Προφίλ Ασθενών’

SMS και e-Mail Ειδοποιήσεις: Αυτή η ειδική υπηρεσία υπάγεται στην βασική υπηρεσία της Παρακολούθησης . Παρέχει στους ασθενείς τη δυνατότητα να λαμβάνουν ηλεκτρονικά μηνύματα στον προσωπικό τους υπολογιστή ή SMS στο κινητό τους τηλέφωνο στην περίπτωση που στην περιοχή που οι ίδιοι έχουν ορίσει, αναμένονται υψηλά επίπεδα επικινδυνότητας συγκέντρωσης αλλεργιογόνων στην ατμόσφαιρα. Η περιοχή που κάθε ασθενής επιλέγει, καθώς και τα είδη των αλλεργιογόνων ορίζονται κατά την διαχείριση του προσωπικού τους προφίλ, από τους ίδιους του ασθενείς. Επιπλέον, παρέχεται στους χρήστες αυτούς και η δυνατότητα να ενεργοποιούν ή να απενεργοποιούν την υπηρεσία της ειδοποίησης, καθώς και να παρακολουθούν τα μηνύματα που τους απευθύνονται και τις αντίστοιχες χρεώσεις.

Προσωπικός Χάρτης Αλλεργιογόνων: Αυτή η ειδική υπηρεσία υπάγεται στην βασική υπηρεσία Παρακολούθησης και παρέχει στους χρήστες χάρτες απεικόνισης των επιπέδων των αλλεργιογόνων, σύμφωνα με προδιαγραφές που οι ίδιοι θέτουν και καλύπτουν τις προσωπικές τους ανάγκες. Οι προδιαγραφές αυτές έχουν να κάνουν με την περιοχή που απεικονίζεται στον χάρτη, και τα είδη των αλλεργιογόνων. Τα επίπεδα επικινδυνότητας εξάγονται είτε με βάση τις πιο πρόσφατες πραγματικές μετρήσεις, είτε με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα πρόβλεψης για την επόμενη από την τρέχουσα εβδομάδα.

e-Learning: Αυτή η ειδική υπηρεσία υπάγεται στην βασική υπηρεσία Επιμόρφωσης και Εκπαίδευσης και αποσκοπεί στην ενημέρωση και επιμόρφωση των ασθενών σχετικά με θέματα ου αφορούν τις αλλεργίες, τη ρινίτιδα και το άσθμα. Οι χρήστες της υπηρεσίας αυτής έχουν τη δυνατότητα να προσπελάσουν έναν μεγάλο όγκο πληροφορίας μέσα από ένα λεπτομερή θεματικό κατάλογο και μπορούν να κάνουν επιμέρους αναζητήσεις, σε δεδομένα που παρέχονται από τις εσωτερικές κι εξωτερικές πηγές πληροφορίες του IREMMA.

Βοηθός αυτο-παρακολούθησης για το Άσθμα: Αυτή η ειδική υπηρεσία υπάγεται στην βασική υπηρεσία Παρακολούθησης και παρέχει στους ασθενείς έναν ‘βοηθό’ για την παρακολούθηση της πορείας της υγείας τους σχετικά με το άσθμα. Οι ασθενείς παίρνουν μετρήσεις που αφορούν την αναπνοή τους με ένα εξωτερικό, δικό τους όργανο (Μετρητή Μέγιστης Ροής – Peak Flow Meter), και καταχωρούν τις μετρήσεις αυτές στον ‘βοηθό’ του IREMMA, στον προσωπικό τους ‘λογαριασμό’. Ο ‘βοηθός’ εκτιμά με βάση της καταχωρημένες μετρήσεις την κατάσταση του ασθενή και σύμφωνα με έναν γενικό κατάλογο ορίων που έχει χορηγηθεί από ειδικούς ιατρούς και περιορίζεται με βάση το φύλο, την ηλικία και το ύψος των ασθενών. Με την υπηρεσία αυτή οι ασθενείς:

• Παρακολουθούν την κατάσταση της υγείας τους και ανάλογα με τις μετρήσεις που εισάγουν προτρέπονται από το ίδιο το σύστημα για την παροχή ιατρικής φροντίδας ή όχι.
• Ενημερώνονται για την γενικότερη πορεία της κατάστασής τους στο χρόνο, καθώς το σύστημα παράγει και παρουσιάζει γραφικά τις μετρήσεις που έχουν καταχωρήσει οι ασθενείς. Το διάγραμμα αυτό μπορεί να χρονικά να περιοριστεί σε δεκαπέντε ημέρες ή σε έξι μήνες και παρουσιάζει τα στοιχεία του σε τρεις έγχρωμες ζώνες. Η πρώτη ζώνη (πράσινη) αντιπροσωπεύει την κανονική κατάσταση του ασθενή (υγειής), η δεύτερη ζώνη (κίτρινη) αντιπροσωπεύει την κατάσταση όπου ο ασθενής επιβάλλεται να λάβει κάποια μέτρα, χωρίς να κρίνεται όμως επικίνδυνη και η Τρίτη ζώνη αντιπροσωπεύει την κρίσιμη κατάσταση το ασθενή που επιβάλλει την παροχή ιατρικής φροντίδας.

Σχεδιασμός ταξιδιού: Η υπηρεσία αυτή υπάγεται στην βασική υπηρεσία της Πληροφόρησης και παρέχει στους ασθενείς τη δυνατότητα να πληροφορηθούν σχετικά με τα επίπεδα επικινδυνότητας τεης πυκνότητας συγκεκριμένων αλλεργιογόνων σε κάποια περιοχή της Ευρώπης. Τα επίπεδα αυτά μπορούν να παρασταθούν ως εξής: τις τελευταίες πραγματικές μετρήσεις, την πρόβλεψη για την επόμενη από την τρέχουσα κάθε φορά εβδομάδα, την ετήσια κατανομή και τα αναμενόμενα επίπεδα για μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Η απεικόνιση της ετήσιας κατανομής βοηθά τον ασθενή να επιλέξει την καλύτερη γι’ αυτόν εποχή να επισκεφθεί την συγκεκριμένη περιοχή.

Προσωπικό προφίλ: Αυτή η υπηρεσία είναι μία υπηρεσία Διαχείρισης Προσωπικών Δεδομένων και παρέχει στους ασθενείς τη δυνατότητα να διαχειριστούν μόνοι τους τα δεδομένα που τους αφορούν και σχηματίζουν τον προσωπικό τους φάκελο. Η πληροφορία που περιλαμβάνεται στον φάκελο αυτό αφορά:

• Τα αλλεργιογόνα στα οποία ο ασθενής έχει ευαισθησία.
• Την περιοχή για την οποία ο ασθενής θέλει να ενημερώνεται.
• Τον τύπο παρουσίασης του προσωπικού του χάρτη.
• Πληροφορία που αφορά το ‘βοηθό’ του.
• Προτιμήσεις και πληροφορίας που αφορούν την υπηρεσία ειδοποίησης.
• Πληροφορία που αφορά την εγγραφή του και τον τρόπο χρέωσής του.

Λίστες συζητήσεων: Αυτή η υπηρεσία είναι μία υπηρεσία Επικοινωνίας και Συμβουλών και επιτρέπει στους ασθενείς να συμμετέχουν σε συζητήσεις που διεξάγονται σε έναν ηλεκτρονικό ‘χώρο’ συζητήσεων, με σκοπό είτε να ενημερωθούν από σχόλια και νέα που εισάγουν άλλοι ασθενείς, είτε να συμμετάσχουν ενεργά σε κάποια συζήτηση και να θέσουν ερωτήσεις που τους απασχολούν ή ακόμα και να ανταλλάξουν εμπειρία και γνώσεις με άλλους χρήστες. Οι ερωτήσεις που θέτουν οι ασθενείς σε αυτές τις συζητήσεις απαντώνται από εξειδικευμένους ιατρούς.

Υπηρεσίες για το ‘Προφίλ Επαγγελματιών’

Ιατρική εκπαίδευση: Αυτή η υπηρεσία είμαι μία υπηρεσία Επιμόρφωσης και Εκπαίδευσης και παρέχεται στους επαγγελματίες που επιθυμούν να παρακολουθήσουν μαγνητοσκοπημένες ομιλίες (ετεροχρονισμένη εκπαίδευση), ζωντανές ομιλίες ή ακόμα και να λάβουν μέρος σε δράσεις τηλεϊατρικής (υπηρεσίες πραγματικού χρόνου). Οι μετέχοντες σε υπηρεσίες πραγματικού χρόνου χρησιμοποιούν ειδικό εξοπλισμό που έχει τοποθετηθεί σε ειδικά διαμορφωμένα δωμάτια τηλεδιάσκεψης και προγραμματίζουν τη συμμετοχή τους σε αυτές μέσα από ανακοινώσεις και φόρμες που παρέχονται από το IREMMA σε συνεργασία με τους οργανωτές των γεγονότων.

e-Learning: Αυτή είναι μία υπηρεσία Επιμόρφωσης και Εκπαίδευσης και παρέχει στους επαγγελματίες τη δυνατότητα να προσπελάσουν έναν μεγάλο όγκο πληροφορίας που παρέχεται από τις εσωτερικές και εξωτερικές πηγές του IREMMA, με σκοπό να ενημερωθούν για θέματα που τους αφορούν και τους ενδιαφέρουν. Η θεματολογία που προσφέρεται στους επαγγελματίες με την υπηρεσία είναι μεγάλη και καλύπτει ένα ευρύ φάσμα των ενδιαφερόντων των ιατρών και αφορά τόσο εμπορικά προϊόντα, όσο και επιστημονικά επιτεύγματα του χώρου.

Προσωπικό προφίλ: Όπως στους ασθενείς, έτσι και στους επαγγελματίές χρήστες του IREMMA παρέχεται η δυνατότητα να διαχειριστούν το προσωπικό τους προφίλ και να προσδιορίσουν στοιχεία που αφορούν:

• Προσωπικά δημογραφικά δεδομένα και πληροφορία πρόσβασης της πύλης του συστήματος.
• Στοιχεία που πορίζουν τον λογαριασμό του χρήστη και χρησιμοποιούνται για τις διαδικασίες χρέωσης.

Λίστες συζητήσεων: Αυτή είναι μία υπηρεσία Επικοινωνίας και Συμβουλών και παρέχει στους επαγγελματίες να συμμετάσχουν σε συζητήσεις που πραγματοποιούνται στον ηλεκτρονικό χώρο που διαμορφώνει το σύστημα, είτε ενεργά είτε απλά για να ενημερωθούν από τα σχόλια των υπολοίπων χρηστών που συμμετέχουν. Πρέπει να σημειωθεί ότι ο χώρος αυτός των συζητήσεων είναι διαφορετικός από το χώρο συζητήσεων των ασθενών και οι επαγγελματίες-δεν μπορούν να λάβουν μέρος στον τελευταίο με την ιδιότητα του επαγγελματία. Οι εξειδικευμένοι ιατροί που απαντούν στα ερωτήματα των ασθενών έχουν οριστεί από τον παροχέα των υπηρεσιών του IREMMA.

III. Κατανεμημένες Πηγές Πληροφορίας

Όπως φαίνεται και στο Σχήμα 1, η κατανεμημένη πληροφορία του συστήματος χωρίζεται σε δύο κατηγορίες, τις Εσωτερικές και τις Εξωτερικές Πηγές Δεδομένων.

Οι Εσωτερικές Πηγές Δεδομένων ορίζονται από τις πραγματικές μετρήσεις αλλεργιογόνων που παρέχονται από τα επιμέρους εξωτερικά δίκτυα και πληροφοριακό υλικό. Οι πραγματικές μετρήσεις εισάγονται στις αποθήκες πληροφορίας του συστήματος χρησιμοποιώντας έναν ειδικό μηχανισμό από τα συνεργαζόμενα με τον παροχέα των υπηρεσιών δίκτυα, που ανήκουν σε Πανεπιστημιακές Κλινικές, Τοπικές Αρχές Υγείας, Νοσοκομεία και Ινστιτούτα Βοτανικής. Αυτά τα δίκτυα κατατάσσονται προς το παρόν γεωγραφικά, σε περιοχές που καλύπτονται από τις χώρες που συμμετέχουν στο παρόν πρόγραμμα και ακολουθούν μία προκαθορισμένη και συμφωνημένη διαδικασία για την συλλογή και αρχειοθέτηση των δεδομένων. Η εσωτερική πηγή δεδομένων του συστήματος εμπλουτίζεται από τους ίδιους τους χρήστες του, από σχετικούς οργανισμούς, επιχειρήσεις και τοπικές αρχές που παρέχουν πληροφοριακό υλικό.

Οι Εξωτερικές Πηγές Δεδομένων αποτελούνται από εξωτερικές βάσεις δεδομένων και πηγές πληροφορίας που παρέχουν συνδέσμους προς το σύστημα και ανήκουν σε ινστιτούτα, πρακτορεία περιβαλλοντολογικών και καιρικών δεδομένων και ανεξάρτητα δίκτυα. Μπορούν να είναι επίσης ανεξάρτητες διαδικτυακές πύλες ή βιβλιοθήκες.

Σχήμα 2. Γενική αρχιτεκτονική του IREMMA.

III. ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ

I. Γενική αρχιτεκτονική

Η γενική αρχιτεκτονική του συστήματος που σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε φαίνεται στο Σχήμα 2. Τα βασικά του στοιχεία είναι δύο κέντρα: το Εθνικό Κέντρο (ΕΚ) και το Κέντρο Πληροφορίας (ΚΠ) και τα δομικά του στοιχεία κατανέμονται σε αυτά. Το Εθνικό Κέντρο δεν είναι μοναδικό για όλο το σύστημα, ορίζεται σε εθνικό επίπεδο για κάθε Ευρωπαϊκή χώρα, σχηματίζοντας έτσι ένα δίκτυο από Εθνικά Κέντρα. Κάθε ΕΚ δρα ως διεπαφή ανάμεσα στις Τοπικές Πηγές Δεδομένων, το ΚΠ και τους χρήστες του συστήματος. Η επικοινωνία μεταξύ των ΕΚ και του ΚΠ έχει τυποποιηθεί, έτσι ώστε οποιοδήποτε ΕΚ να μπορεί να ενταχθεί στο ήδη υπάρχον δίκτυο των υπολοίπων ΕΚ και συνεπώς να επικοινωνήσει με το ΚΠ. Η επικοινωνία μεταξύ των Τοπικών Πηγών Δεδομένων και του εκάστοτε ΕΚ πραγματοποιείται χωρίς καμία τυποποίηση και ανάλογα με τις κατά περίπτωση επιβαλλόμενες συνθήκες, όσον αφορά όχι μόνο την τεχνική πλευρά αλλά και την οργανωτική επίσης.

Από τη λειτουργική πλευρά, σε κάθε ΕΚ ορίζονται συγκεκριμένες διαδικασίες συλλογής και παρουσίασης της πληροφορίας. Επίσης, κάθε ΕΚ είναι παροχέας των υπηρεσιών που ορίστηκαν στις προηγούμενες παραγράφους προς του χρήστες που υπάγονται στην γεωγραφική περιοχή όπου και το ίδιο ανήκει. Από την άλλη πλευρά, στο ΚΠ εκτελούνται όλες οι απαραίτητες διαδικασίες για την ενοποίηση της πληροφορίας και την επεξεργασία των πραγματικών μετρήσεων. Αυτή η λογική ενοποίησης της πληροφορίας, είτε αυτή προέρχεται από εσωτερικές είτε από εξωτερικές πηγές δεδομένων, είναι το βασικό πλεονέκτημα της αρχιτεκτονικής του συστήματος.

Οι χρήστες προσπελαύνουν τις παρεχόμενες υπηρεσίες μέσω των προσωπικών τους τερματικών συσκευών, αποκαθιστώντας μία σύνδεση με το αντίστοιχο ΕΚ. Οι τερματικές αυτές συσκευές μπορεί να είναι προσωπικοί υπολογιστές (ακόμα και φορητοί), προσωπικούς ψηφιακούς βοηθούς (PDAs) ή κινητά τηλέφωνα ανάλογα με το είδος της υπηρεσίας που χρησιμοποιούν.

II. Δομή του Εθνικού Κέντρου

Τα ΕΚ, καθώς παίζουν πολλαπλούς και κρίσιμους ρόλους στο σύστημα του IREMMA, είναι και το πιο σύνθετο κομμάτι του. Η αρχιτεκτονική πάνω στην οποία βασίστηκε η ανάπτυξή του, ορίζεται από τρία επίπεδα. Το χαμηλότερο επίπεδο είναι η Αποθήκη Δεδομένων, που αποτελεί και την βασική υποδομή για τη συλλογή και διαχείριση της πληροφορίας, τη διαχείριση των χρηστών, την διαχείριση των εσωτερικών δεδομένων, καθώς και την υποστήριξη μηχανισμών ασφαλείας. Το δεύτερο επίπεδο της αρχιτεκτονικής του ΕΚ είναι ο Παροχέας Πολλαπλών Υπηρεσιών (ΠΠΥ) και είναι το δομικό αυτό στοιχείο που υποστηρίζει την υλοποίηση όλων των υπηρεσιών. Ο ΠΠΥ αλληλεπιδρά με το επίπεδο της Αποθήκης Δεδομένων μέσω ειδικών κλήσεων εσωτερικών διαδικασιών και ανταλλάσσει με αυτό δομημένη πληροφορία, που διαφέρει ανάλογα με την τρέχουσα κάθε φορά υπηρεσία. Το τρίτο επίπεδο περιλαμβάνει τις Εφαρμογές των τελικών-Χρηστών, μέσω των οποίων παρέχονται τελικά οι υπηρεσίες με τον μηχανισμό που περιγράφηκε πιο πάνω.

Στις παραγράφους που ακολουθούν, τα τρία επίπεδα που δομούν τα ΕΚ περιγράφονται λεπτομερώς.

Σχήμα 3. Λογικό διάγραμμα οντοτήτων-συσχετίσεων της Αποθήκης Δεδομένων.

Αποθήκη Δεδομένων

Η Αποθήκη Δεδομένων (ΑΔ) είναι η κεντρική εσωτερική πηγή πληροφορίας του συστήματος και έχει σχεδιαστεί ως μία σχεσιακή βάση δεδομένων, το λογικό διάγραμμα της οποίας παρουσιάζεται στο Σχήμα 3. Στην ΑΔ οργανώνονται και καταχωρούνται κατά βάση τα δεδομένα που αφορούν τις πραγματικές μετρήσεις που συλλέγονται από το δίκτυο των συνδεδεμένων πηγών, αφού πρώτα πραγματοποιηθεί μία τυποποιημένη επεξεργασία αυτών. Επιπλέον, στην ΑΔ αρχειοθετείται το διαθέσιμο πληροφοριακό υλικό, καθώς και επιπλέον ειδική πληροφορία, για την υποστήριξη τόσο των ετεροχρονισμένων όσο και των υπηρεσιών πραγματικού χρόνου.

Η πληροφορία που αποθηκεύεται στην ΑΔ ποικίλει όσον αφορά τον τύπο της. Τα δεδομένα που αφορούν τις πραγματικές μετρήσεις εισάγονται σαν απλό κείμενο (text). Υπάρχουν όμως και πολυμεσικά δεδομένα, για την υποστήριξη των υπολοίπων υπηρεσιών αποτελώντας ειδικό περιεχόμενο για την ΑΔ. Αυτό το ειδικό περιεχόμενο είναι στην πλειοψηφία του δυαδικά αρχεία που περιλαμβάνουν εικόνες, βίντεο και αρχεία κειμένων διαφορετικών φορμών. Για την διαχείριση αυτής της πληροφορίας ,που αποτελεί σημαντικό όγκο μέσα στην ΑΔ, ένας ειδικός μηχανισμός έχει αναπτυχθεί για αποδοτική αποθήκευση, αρχειοθέτηση, ευρετηριοποίηση και ανάκτησή της. [1]. Αυτός ο μηχανισμός βασίζεται στον διαχωρισμό του πραγματικού περιεχομένου (content), από την πληροφορία περιβάλλοντος (context) των αρχείων. Ένα ειδικό αντικείμενο με κωδικοποιημένο ψευδώνυμο χρησιμοποιείται ως δείκτης για το μονοπάτι της φυσικής τοποθέτησης του αρχείου μέσα στον εξυπηρετητή που φιλοξενεί την ΑΔ και καταχωρείται σε συνάρτηση με την πληροφορία περιβάλλοντος, σε ειδικά προδιαγεγραμμένο βασικό πίνακα. Αυτός ο μηχανισμός επιβάλλεται για την αρχειοθέτηση και καταχώρηση της πολυμεσικής πληροφορίας, καθώς η ανάκτησή της βασίζεται σε μία μέθοδο βασισμένη στην πληροφορία περιβάλλοντος. Ο μηχανισμός αυτός ορίζει μία διαδικασία δύο διαδοχικών βημάτων που ακολουθεί ο χρήστης που επιθυμεί να κάνει μία τέτοια ανάκτηση: (1) καλείται μία έτοιμη αποθηκευμένη διαδικασία για την ανάκτηση της πληροφορίας περιβάλλοντος και του δείκτη. (2) η ανάκτηση του φυσικού αρχείου πραγματοποιείται με την ενεργοποίηση μηχανισμών ασφαλείας που επιβάλλει ο ίδιος ο εξυπηρετητής. Για τη επιτυχή ανάκτηση των αρχείων πολυμέσων απαιτείται να ολοκληρωθούν με ασφάλεια και τ δύο αυτά βήματα [2], [3].

Για την κάλυψη της ασφάλειας των δεδομένων ένα σύνολο από διαδικασίες έχουν σχεδιαστεί και υλοποιηθεί. Η πρώτη αφορά τις εσωτερικές διαδικασίες κλήσεις προδιαγεγραμμένων σωμάτων εντολών που έχουν ενσωματωθεί στην ΑΔ, όπως παρουσιάζεται στο Σχήμα 4. Οι διαδικασίες αυτές καλούνται μέσω των διεπαφών τους, με τη χρήση γλώσσας διαχείρισης δεδομένων (ΓΔΔ - Data Manipulation Language (DML)). Η δεύτερη αφορά διαδικασίες πιστοποίησης που επιβάλλονται με την χρήση κωδικών πρόσβασης σε κάθε χρήστη. Η τρίτη καλύπτει την ασφάλεια των δεδομένων, εξασφαλίζοντας την ύπαρξη έγκυρων εγγραφών και την ολοκλήρωση των ενεργειών κάθε χρήστη με ενιαίο τρόπο. Λανθασμένες ή ημιτελείς εγγραφές αποκλείονται και έτσι τα δεδομένα είναι πάντα ενημερωμένα και ενοποιημένα. Τέλος, η ασφάλεια της πληροφορίας υποστηρίζεται με την παρακολούθηση και καταγραφή των ενεργειών των χρηστών, αυτών που μεταβάλλουν τα δεδομένα οποιουδήποτε βασικού πίνακα της ΑΔ. [1].

Για την συντήρηση του όλου συστήματος, η ΑΔ περιλαμβάνει μηχανισμούς παραγωγής εφεδρικών αρχείων και μηχανισμό αποκατάστασης. Ο πρώτος από τους δύο μηχανισμούς ενεργοποιείται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, με σκοπό την άμεση και πιο ενημερωμένη αποκατάσταση των δεδομένων, σε περίπτωση που κάποια αποτυχία του συστήματος συμβεί.

Σχήμα 4. Ο ΠΠΥ εξυπηρετεί την επικοινωνία μεταξύ των εφαρμογών των χρηστών και της ΑΔ. .

Παροχέας Πολλαπλών Υπηρεσιών

Ο ΠΠΥ είναι το ενδιάμεσο επίπεδο στην προτεινόμενη αρχιτεκτονική των ΕΚ. Είναι βασικό δομικό στοιχείο και υποστηρίζει τη λειτουργικότητα όλων των υπηρεσιών. Εκτελεί συγκεκριμένες εργασίες για τη διαχείριση των δεδομένων των χρηστών και τις διαδράσεις που εκτελούν με την ΑΔ, δρομολογώντας τα δεδομένα εφαρμογών και μεταφράζοντας τις αιτήσεις τους σε κλήσεις των αποθηκευμένων διαδικασιών της ΑΔ. Στο Σχήμα 4 απεικονίζεται η δομή του ΠΠΥ και ο τρόπος επικοινωνίας του με τα άλλα δύο επίπεδα.

Ο βασικός στόχος του ΠΠΥ είναι η ταυτοποίηση και εξουσιοδότηση των χρηστών και η διαχείριση των προφίλ τους, με σκοπό την απόδοση των αντίστοιχων δικαιωμάτων και την παροχή των εξειδικευμένων υπηρεσιών.

Για την δρομολόγηση και μεταφορά των δεδομένων εφαρμογών, ο ΠΠΥ προσδιορίζει και ταυτοποιεί τους τύπους των τερματικών οντοτήτων, με σκοπό την αποδοτικότερη και σωστή εξυπηρέτηση κάθε επικοινωνίας. Ανάλογα με το είδος των τερματικών οντοτήτων που συμμετέχουν πραγματοποιείται και η αντίστοιχη μετάφραση και δόμηση της πληροφορίας, βάσει μίας λίστας μετατροπών.

Μία ξεχωριστή οντότητα του ΠΠΥ εκτελεί την μετάφραση των δεδομένων ανάμεσα στη φόρμα ΓΔΔ και τη φόρμα των δεδομένων εφαρμογών, για την εξυπηρέτηση της επικοινωνίας μεταξύ της ΑΔ και των εφαρμογών χρήστη. Η οντότητα αυτή είναι η ‘Βιβλιοθήκη DML διεπαφών’.

Σχήμα 5. (α) Αρχική σελίδα εγγεγραμμένων χρηστών με προφίλ ασθενή; (β) διάγραμμα πορείας της κατάστασης της υγείας του ασθενή από τον ‘βοηθό’ παρακολούθησης άσθματος.

Εφαρμογή χρήστη

Οι εφαρμογές χρήστη στηρίζονται στην τεχνολογία των διαδικτυακών εφαρμογών. Οι βασικές τερματικές συσκευές των χρηστών είναι προσωπικοί υπολογιστές και κινητά τηλέφωνα για την χρήση της υπηρεσίας ειδοποίησης. Όλοι οι χρήστες αποκτούν πρόσβαση στις παρεχόμενες υπηρεσίες μέσα από μία εφαρμογή διαδικτύου που παρέχει πλήρη λειτουργικότητα. Ακολουθώντας την γενική αρχιτεκτονική στην οποία στηρίζεται το σύστημα (Σχήμα 1), η εφαρμογή διαθέτει τρία διαφορετικά προφίλ μέσα από τα οποία μπορεί να χρήστης να πλοηγηθεί στις υπηρεσίες του IREMMA. Αυτά απευθύνονται στον πολίτη, τον ασθενή και τον επαγγελματία. Ένα ακόμα προφίλ παρέχεται προς τους επαγγελματίες και τον διαχειριστή του συστήματος που συντηρούν την πληροφορία της εσωτερικής πηγής δεδομένων και είναι εξουσιοδοτημένοι με επιπλέον, διαφορετικά δικαιώματα. Στο Σχήμα 5 παρουσιάζονται δύο οθόνες που αντιστοιχούν στο προφίλ των ασθενών.

IV. IV. ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

Στο εδάφιο αυτό παρουσιάζονται ένα σύνολο από ειδικά θέματα υλοποίησης, καθώς και οι μέθοδοι που ακολουθήθηκαν για την βέλτιστη διαχείρισή τους. Τα θέματα αυτά αφορούν τη δομή των δεδομένων που μεταφέρονται ανάμεσα στις οντότητες του συστήματος, την ενοποίηση των πηγών δεδομένων και τα εργαλεία ανάπτυξης.

I. Δομή δεδομένων

Σχήμα 6. Δομή των δεδομένων εφαρμογών.

Δομή μεταφερόμενης πληροφορίας

Η δομή των δεδομένων που μεταφέρονται ανάμεσα στις διάφορες οντότητες της αρχιτεκτονικής του συστήματος και ειδικότερα αυτών που μεταφέρονται ανάμεσα στους χρήστες και το αντίστοιχο ΕΚ ορίζεται από τρεις διαφορετικές φόρμες: τις αιτήσεις των χρηστών, τις επιβεβαιώσεις και τις αποκρίσεις (με τα δεδομένα εφαρμογών). Οι τρεις αυτές φόρμες παρουσιάζονται στις παραγράφους που ακολουθούν.

Αιτήσεις χρηστών: Το μήνυμα αυτό μεταφέρεται από τον χρήστη προς το ΕΚ με σκοπό την μεταφορά πληροφορίας που αφορά την παροχή μίας υπηρεσίας. Το μήνυμα δομείται από προκαθορισμένα πεδία που περιλαμβάνουν πληροφορία που εισάγει ο χρήστης, αλλά και διαχειριστικά δεδομένα για την εκτέλεση της αιτούμενης ενέργειας. Ένα τέτοιο μήνυμα φαίνεται στο Σχήμα 6(α). Τα πεδία του μηνύματος αναλύονται στον Πίνακας 1.

Πίνακας 1. Πεδίο μηνύματος ‘Request’

Επιβεβαιώσεις: Αυτά είναι μηνύματα που αποστέλλονται ακούσια από το ΕΚ προς τους χρήστες. Αποτελούν βοηθητικά μηνύματα που δηλώνουν την επικύρωση μια επιτυχημένης αποστολής μηνύματος χρήστη, ή ενημερώνουν για την ύπαρξη λαθών και αποτυχίας κατά την εκτέλεση της αιτούμενης ενέργειας. Τα πεδία του μηνύματος αυτού παρουσιάζονται αναλυτικά στον Πίνακας 2 και απεικονίζονται γραφικά στο Σχήμα 6(β).

Πίνακας 2. Πεδία μηνύματος ‘Acknowledgement’.

Δεδομένα εφαρμογών: Τα μηνύματα που απευθύνονται από το ΕΚ προς τους χρήστες είναι αυτά που απαντούν στα μηνύματα αιτήσεων των χρηστών και περιλαμβάνουν δεδομένα εφαρμογών και εξυπηρετούν την τρέχουσα κάθε φορά υπηρεσία. Η δομή τους είναι παρόμοια με τη δομή των μηνυμάτων αίτησης και παρουσιάζεται γραφικά στο Σχήμα 6(γ),καθώς η περιγραφή τους γίνεται στον Πίνακας 3.

Πίνακας 3. Πεδία μηνύματος ‘Response’.

Όσον αφορά τα δεδομένα που αντιστοιχούν στις υπηρεσίες πραγματικού χρόνου (τηλεϊατρικής και τηλεδιάσκεψης) περιλαμβάνουν στοιχεία εικόνας και ήχου που μεταφέρονται με βάση το ITU H320 πρότυπο.

Δομή δεδομένων αλλεργιογόνων

Μία ειδική κατηγορία δεδομένων είναι αυτή των αλλεργιογόνων. Η μεταφορά αυτών των δεδομένων ακολουθεί την δομή που περιγράφηκε στις προηγούμενες παραγράφους, ανεξάρτητα από τον τρόπο της τελικής παρουσίασής τους στον τελικό χρήστη. Η οργάνωση της πληροφορίας αυτής πραγματοποιήθηκε και η δομή της πληροφορίας περιβάλλοντος που την περιγράφουν καθορίζεται από τα εξής πεδία:

• Ποσοστιαία απεικόνιση της περιεκτικότητας των σπόρων στην ατμόσφαιρα.
• Συχνότητα συλλογής πραγματικών μετρήσεων.
• Ημερομηνία συλλογής.
• Συχνότητα ενημέρωσης της ΑΔ με τις πραγματικές μετρήσεις.
• Ημερομηνία ενημέρωσης της ΑΔ.
• Δίκτυο προέλευσης τωνπραγματικώνμετρήσεων.
• Χώρα.
• Γεωγραφική περιοχή κάλυψης.
• Στατιστικά δεδομένα.

II. Ενοποίηση των πηγών δεδομένων

Κατά τη διάρκεια της πιλοτικής φάσης του προγράμματος, όλο το πληροφοριακό υλικό και τα δεδομένα αλλεργιογόνων συλλέχθηκαν από συγκεκριμένους φορείς και διατέθηκαν στους χρήστες μέσα από τις υπηρεσίες του IREMMA. Κατά τη διάρκεια της πραγματικής λειτουργίας του συστήματος, ένας αριθμός από ανεξάρτητα ΕΚ δημιουργήθηκαν, όπου και έγινε η συλλογή της πληροφορίας και η μετέπειτα αποστολή της στο ΚΠ. Η μεταφορά της πληροφορίας ανάμεσα στα δομικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής του IREMMA και η ιδιαίτερη φύση των δεδομένων αλλεργιογόνων, επέβαλλαν μία ανάγκη ενοποίησης της πληροφορίας, για την ορθή και αποδοτική χρήση και επεξεργασία της. Η ανάγκη αυτή γίνεται επιτακτική λόγων των παρακάτω θεμάτων:

• Τα δεδομένα αλλεργιογόνων συλλέχθηκαν και εστάλησαν από διαφορετικά ΕΚ στο μοναδικό ΚΠ.
• Η πληροφορία που παραμένει κατανεμημένη σε κάθε ΕΚ διατίθεται σε όλους τους χρήστες του IREMMA, ανεξαρτήτων του ΕΚ στο οποίο ‘υπάγονται’.
Το πληροφοριακό υλικό των ΕΚ εστάλη στο μοναδικό ΚΠ.
• Το πληροφοριακό υλικό που συγκεντρώνεται στο ΚΠ παρέχεται προς όλα τα ΕΚ.

Για να αντιμετωπιστούν αυτά τα θέματα, ένα πλήθος από ειδικούς μηχανισμούς αναπτύχθηκαν και παρουσιάζονται παρακάτω.

Όλα τα ελλεργιογόνα τα οποία είναι πιθανόν να παρουσιάζονται σε κάποια περιοχή της Ευρώπης, κωδικοποιήθηκαν με ένα ενιαίο αλγόριθμο. Η κωδικοποίηση αυτή επιβλήθηκε και στα κέντρα συλλογής πραγματικών μετρήσεων, για την άμεση και ορθή καταχώρηση των στοιχείων στην βάση δεδομένων του ΙΡΕΜΜΑ.

Η πληροφορία που καταχωρείται και μεταφέρεται και αφορά τις πραγματικές μετρήσεις των αλλεργιογόνων απεικονίζονται ως πραγματικές μετρήσεις πυκνότητας του ατμοσφαιρικού αέρα, και όχι σε μορφή επιπέδων επικινδυνότητας, όπως και συνηθίζεται σε παρόμοια συστήματα. Έτσι, διατηρείται η αντικειμενικότητα των μετρήσεων και γίνεται δυνατή η εξαγωγή έγκυρων στατιστικών δεδομένων, καθώς κάθε μέτρηση συνοδεύεται από συμπληρωματική πληροφορία που αφορά την περιοχή και το χρόνο μέτρησης.

Μετά από διεξοδική έρευνα στο χώρο των δικτύων συλλογής πραγματικών μετρήσεων, παρατηρήθηκε ότι οι εργασίες της καταγραφής των μετρήσεων και αποστολής στο ΕΚ δεν μπορούσε να γίνει με αυτόματο τρόπο. Έτσι, κατασκευάστηκε ένα πρότυπο αρχείο με συγκεκριμένη δομή, σύμφωνα με το οποίο, τα δεδομένα των μετρήσεων οργανώνονταν και καταγράφονταν, με σκοπό την αποστολή και καταχώρησή τους στην βάση δεδομένων του IREMMA.

Για να πραγματοποιηθεί η ενοποίηση των δεδομένων και η ‘συνεργασία’ των παραπάνω μεθόδων έγινα τα εξής:

• Τυποποίηση της κωδικοποίησης των αλλεργιογόνων.
• Ανάπτυξη διαδικτυακής εφαρμογής για την άμεση αποστολή και καταχώρηση των πραγματικών μετρήσεων, είτε με χρήση του τυποποιημένου αρχείου, είτε με την άμεση εισαγωγή των μετρήσεων ανά τιμή.
• Χρήση xml σχήματος για την ανταλλαγή των δεδομένων αλλεργιογόνων.
• Προσαρμογή του τυποποιημένου αρχείου, ανά δίκτυο συλλογής μετρήσεων, όπυ αυτό ήταν απαραίτητο.

Για την υλοποίηση των παραπάνω, σχεδιάστηκαν και υλοποιήθηκαν ειδικές φόρμες μηνυμάτων, όπως παρουσιάστηκαν σε προηγούμενο εδάφιο της εργασίας.

Το πληροφοριακό υλικό εξετάστηκε και εισήχθηκε από εξειδικευμένους επαγγελματίες του χώρου, με τη χρήση ενός διαδικτυκτιακού εργαλείου διαχείρισης. Μέσα από το εργαλείο αυτό μπορεί να γίνει η εισαγωγή αρχείων για τις υπηρεσίες πληροφόρησης, εκπαίδευσης και επιμόρφωσης, σχετικοί σύνδεσμοι, οι απαντήσεις σε κρίσιμα ερωτήματα των χρηστών του IREMMA, και τα προγράμματα συνεδρίων, διαλέξεων και άλλων γεγονότων που υποστηρίζουν τη υπηρεσία επιμόρφωσης για τους γιατρούς, με χρήση τηλεδιάσκεψης (υπηρεσίες πραγματικού χρόνου). Από το ίδιο εργαλείο, ο διαχειριστής του συστήματος μπορεί να αρχικοποιήσει με νέα δεδομένα το όλο σύστημα, εισάγοντας νέες περιοχές της Ευρώπης, γλώσσες εξυπηρέτησης και δικτύων συλλογής πληροφορίας. Ακόμα και η διαχείριση των χρηστών του IREMMA πραγματοποιείται με την ίδια αυτή εφαρμογή.

III. Εργαλεία ανάπτυξης

Οι υπηρεσίες του IREMMA παρέχονται πάνω από μία πλατφόρμα υπηρεσιών τηλεματικής, που υλοποιήθηκε με τις πιο πρόσφατες τεχνολογίες. Οι υπηρεσίες παρέχονται πάνω από ενσύρματα και ασύρματα δίκτυα, και γίνεται χρήση τους με ένα ευρύ φάσμα τερματικών συσκευών. Η τηλεπικοινωνιακή υποδομή βασίζεται στο δημόσιο επιλογικό δίκτυο.

Οι βάσεις δεδομένων που υλοποιήθηκαν στα πλαίσια του προγράμματος στηρίχθηκαν στο σύστημα διαχείρισης σχεσιακών βάσεων δεδομένων της Oracle8i. Οι διαδικτυακές εφαρμογές κατασκευάστηκαν με γλώσσα html και php και η πρόσβαση στις βάσεις μέσα από αυτές τις σελίδες έγινε με χρήση της τεχνολογίας ADO και SQL γλώσσα διαχείρισης δεδομένων. Επίσης, Apache εξυπηρετητής διαδικτυακών εφαρμογών χρησιμοποιήθηκε [6].

V. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Το προτεινόμενο σύστημα του IREMMA αναπτύχθηκε από την ομάδα εργασίας που συντέθηκε από τον ΟΤΕ, την ‘Πουλιάδης και Συνεργάτες’ και την ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών. Η πλατφόρμα λειτούργησε σε πιλοτική φάση για χρήστες της Ελλάδας και της Ισπανίας. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν από ινστιτούτα και κλινικές Ελλάδας, Ισπανίας και Ιταλίας, που αναφέρονται παρακάτω.

Το σύστημα αξιολογήθηκε από τους χρήστες όσον αφορά τη λειτουργικότητα και ευκολία στη χρήση του, και από την τεχνική ομάδα, όσον αφορά την αποδοτικότητα και ποιότητα παροχής των υπηρεσιών. Και οι δύο προσεγγίσεις αξιολόγησης οδήγησαν σε ικανοποιητικά αποτελέσματα. Τα θέματα που παρουσιάζονται στην συγκεκριμένη εργασία αφορούν την τεχνική περιγραφή του συστήματος και η αξιολόγηση επέφερε τα εξής συμπεράσματα:

• Η μεθοδολογία ενοποίησης της πληροφορίας αποδείχθηκε αποδοτική.
• Ο σχεδιασμός της αρχιτεκτονικής του συστήματος έδωσε τη δυνατότητα σε ασθενείς, επαγγελματίες του χώρου να διαχειριστούν σημαντικά ιατρικά θέματα με αποδοτικό τρόπο.
• Οι εφαρμογές και μέθοδοι παροχής των σχεδιασμένων υπηρεσιών κρίθηκαν αποδοτικές και φιλικές προς τους χρήστες.
• Η προτεινόμενη αρχιτεκτονική παρέχει τη δυνατότητα εύκολης επέκτασης και εμπορικής εκμετάλλευσης του όλου συστήματος.

VI. ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Το IREMMA έθεσε τις προδιαγραφές μίας πλατφόρμας παροχής υπηρεσιών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Παρέχει ιατρικά, περιβαλλοντολογικά, και πληροφοριακά δεδομένα σε όλες τις ομάδες χρηστών του, ενοποιώντας κάτω από την κατανεμημένη του δομή διάσπαρτες πηγές πληροφορίας. Η αξιολόγηση του συστήματος απέδειξε την λειτουργικότητα και αποδοτικότητά του, καθώς και την αναγκαιότητά του, μέσα από τις παρεχόμενες υπηρεσίες, όπως αυτή και είχε κριθεί σημαντική. Η μελλοντική εργασία στα πλαίσια βελτίωσης και επέκτασης του συστήματος, επικεντρώνεται στην κάλυψη όλων και περισσότερων περιοχών της Ευρώπης, καθώς και στην ενσωμάτωση στο ήδη υπάρχων δίκτυο περισσότερων πηγών συλλογής πραγματικών μετρήσεων.

VII. ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΕΙΣ

Οι συγγραφείς της εργασίας θα ήθελαν να ευχαριστήσουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (eTen Programme) για την οικονομική υποστήριξη που παρείχε στο πρόγραμμα IREMMA (http://www.iremma.com). Θα ήθελαν επίσης να ευχαριστήσουν όλους τους μετέχοντες το προγράμματος για την σημαντική τους συμβολή και την αποδοτική συνεργασία και αναφορικά: την Ένωση Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΟΤΕ), την ‘Πουλιάδης και Συνεργάτες’, το ‘Royal Brompton & Harefield NHS Trust’, το Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου –Βενιζέλειο-, την ‘Corporacio Sanitaria Clinic’ - Ισπανία, το ‘Municipal Institute of Medical Research’ - Ισπανία, το ‘Italian National Research Council - Institute of Neurobiology and Molecular Medicine’-Ιταλία, το ‘Λαϊκό Νοσοκομείο’ και το ‘Νοσοκομείο Σωτηρία’ – Ελλάδα.

ΑΝΑΦΟΡΕΣ